Energiebesparing bij Vlinderschool in Heemskerk

De nieuwbouw van de Vlinderschool vordert gestaag, daarbij worden diverse energiebesparende maatregelen meegenomen. Maatregelen die in eerste instantie niet in het ontwerp waren meegenomen. Door inbreng van de Stichting Tabijn, de installateur, het bouwbedrijf en de Milieudienst IJmond wordt een energie-efficiënte school gebouwd. De maatregelen beginnen met een goede isolatie en bouwkundige zonwering. Daarnaast wordt er kunstmatig geventileerd met warmteterugwinning. Hiermee wordt een rendement behaald van 90%. De koeling van de serverruimte komt van de buitenlucht; er wordt een ventilator in de ruimte aangebracht. Verwarming van het gebouw is gebaseerd op Zeer Lage Temperatuur Verwarming (ZLTV) vloerverwarming. Een warmtepomp is op dit moment nog niet haalbaar, maar kan in de toekomst makkelijk worden gerealiseerd. Voor de verlichting wordt gebruik gemaakt van long life TL buizen met een spiegelarmatuur. Bij de raamzijden wordt daglichtafhankelijke dim-verlichting aangebracht. In de gangen en opslagruimten worden aanwezigheidsschakelaars aangebracht. Waterverbruik wordt verminderd door waterzuinige toiletten en op het gebied van elektriciteit worden speciale elektriciteitsgroepen aangelegd, waar buiten schooluren de spanning afgehaald kan worden (veel scholen kennen door het vele stand-by gebruik van beamers en elektronische borden en computers een hoge stand-by (verlies dus) aandeel van het gebruik.

Weinig middelen leiden tot veel energiebesparing

Met 450 ligplaatsen in het water, 200 ligplaatsen op de wal en zo'n 700 winterstallingsplaatsen is de Jachthaven Zwaansmeerpolder met afstand de grootste haven rond het Uitgeester- en Alkmaardermeer. De koploper heeft daarmee een voorbeeldfunctie voor de regio. De haven grijpt deze aan op het gebied van energiebesparing. De stichting achter de jachthaven liet een energieonderzoek uitvoeren naar de mogelijke energiebesparingsmaatregelen. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat er veel mogelijkheden waren, die op een eenvoudige manier uit zijn te voeren. "We hebben veel vrijwilligers, hierdoor is het mogelijk om op een eenvoudige manier en zonder al teveel arbeidskosten energiebesparingsmaatregelen toe te passen", aldus de heer Baerveldt van de Stichting Jachthaven Zwaansmeerpolder.

Daglicht

De Jachthaven gaat gebruik maken van een aantal aansprekende maatregelen, zoals isolatie, optimaal gebruik van daglicht, aanwezigheidsdetectie, tijdschakelaars en LED-verlichting. "We willen door goede isolatie voorkomen dat een groot gedeelte van de warmte in het restaurantgedeelte niet verloren gaat. Daarnaast brachten we nieuwe dakbedekking aan op één van de loodsen en het dak van de andere loods zal deze zomer dezelfde dakbedekking krijgen.

"Later zal ook het dak van het restaurant in dezelfde stijl vernieuwd worden. De dakbedekking was al aan vervanging toe en dus was het een logisch moment om te kijken naar mogelijkheden om energie te besparen. We hebben in het nieuwe dak meer daglichttoetreding aangebracht, waardoor er nu een minimale hoeveelheid aan verlichting nodig is. De nieuwe verlichting is hoogfrequent  en voorzien van spiegeloptieken, waardoor er in plaats van twee TL-buizen per armatuur, één TL buis dezelfde hoeveelheid licht geeft. Alle lantaarnpalen van de buitenverlichting zijn voorzien van hoogfrequent armaturen en we houden de ontwikkeling van, de nu nog te dure, led-verlichting in de gaten, omdat we daar bij toekomstige vervanging of uitbreiding eventueel gebruik van gaan maken."

Gedrag

De jachthaven richt zich ook op gedragsmaatregelen. Een voorbeeld is het uitzetten van de computers bij afwezigheid. Maar ook bijvoorbeeld door meer oog te hebben voor het energieverbruik. Baerveldt: "Door periodiek te meten en te evalueren, verwachten we beter inzicht te krijgen in welke maatregelen rendabel zijn."

                                     ***

Gelijke lichtopbrengst met de helft aan verlichting

Groente- en fruitgroothandel Van der Lem in Uitgeest paste een slimme oplossing toe met nieuwe armaturen voorzien van spiegeloptieken. Zij halveerde ook het aantal lampen. Samen met de Milieudienst IJmond onderzocht zij via een Lux-meting of de lichtopbrengst na halvering van de bestaande dubbellamps TL-armaturen door middel van toepassing van geheel nieuwe éénlampsarmaturen (voorzien van spiegeloptiek en hoogfrequente voorschakelapparatuur) achteruit gegaan was. Het aantal TL-lampen kon worden gehalveerd zonder lichtverlies en met succes; de lichtopbrengst was hetzelfde gebleven of verbeterd. 

De energiebesparing bedraagt 50% (één lamp in een spiegeloptiekarmatuur in plaats van twee) + 12,5% door een hoogfrequent voorschakelapparaat in het nieuwe armatuur. De totale besparing komt daarmee op 62,5%. Deze investering verdient zich in dit geval tussen de 2,5 en 3 jaar terug. Bijkomend voordeel is de langere levensduur van de lampen (48.000 uur in plaats van 12.000 uur in de oude situatie). De hoogte van de genoemde bedrijfshal is representatief voor de meeste bedrijfshallen in onze regio (gemiddeld 4-7 meter).

Conventionele verlichting (armaturen met twee lampen)	Hoogfrequente armatuur met spiegeloptieken (armaturen met één lamp)
Verlichtingssterkte (Lux) voor uitvoering maatregelen: 170 Lux	Verlichtingssterkte (Lux) na uitvoering maatregelen: 195 Lux

Lux-metingen kunnen door medewerkers van de Milieudienst IJmond uitgevoerd worden. Als u wilt weten wat uw huidige lichtopbrengst is kunt u altijd contact met ons opnemen. Daarnaast is er een mogelijkheid om de situatie in de praktijk te bekijken bij de firma Van der Lem in Uitgeest.

Deze maatregel valt binnen de energielijst van de Energie-investeringsaftrek (EIA), code 210501. Dat betekent dat u hiervoor subsidie kunt aanvragen. U vindt hier meer informatie en een stappenplan voor de aanvraag.

                                     ***

DSE Automatisering, Beverwijk; een modern en duurzaam kantoorpand

DSE Automatisering is een all-round ICT bedrijf dat actief is op het gebied van (kantoor-) automatisering en informatietechnologie. Om mee te groeien met de klanten bouwden ze een nieuw pand, dat ze maart 2008 betrokken. Deze nieuwe locatie is dichtbij de A9, Schieland 9 in Beverwijk. In dit pand zijn veel energiezuinige technieken toegepast, zoals warmteterugwinning, dimbare energiezuinige verlichting, innovatieve software voor optimalisatie van verwarming, koeling en verlichting en een zeer goede isolatie van het gebouw. Belangrijk voor de ondernemer is een duurzame uitstraling naar haar klanten en de medewerkers.

Voor de meeste van deze genoemde technieken zijn subsidies aangevraagd en toegekend. De Energie-investeringsaftrek (EIA) biedt de ondernemer een belastingvoordeel als wordt geïnvesteerd in energiebesparende bedrijfsmiddelen en duurzame energie. Naast de gebruikelijke afschrijving is 44% van de investeringskosten van deze bedrijfsmiddelen aftrekbaar van de fiscale winst. Over één of meer jaren hoeft de ondernemer minder inkomstenbelasting of vennootschapsbelansting te betalen. Door de investering in duurzame energie, bespaart de ondernemer ook direct op de energiekosten. De energielijst van 2008 is beschikbaar op www.senternovem.nl/eia.

                                     ***

Vepra Verpakkingen, Heemstede

Oude situatie

Nieuwe situatie

Bovenstaande foto’s laten zien dat in de oude situatie de volledige hal is verlicht. Hierdoor verspreidt de verlichting zich over de delen waar gewerkt wordt en waar materialen worden opgeslagen. In de nieuwe situatie is duidelijk te zien hoe de verlichting bij de werkplaats is geoptimaliseerd en de verlichting bij de opslag is teruggebracht tot wat nodig is. Door gebruik te maken van energiezuinige verlichting en de verlichting dichter op het werkgedeelte te plaatsen, verbeteren de werkomstandigheden en bespaart men energie! Een zeer rendabele maatregel!  

                                     ***

Energiebesparing bij Praxis levert een reis naar Berlijn op

Praxis zet in 2007 in op energiebesparing. Het doel is om minimaal 5% minder energie te verbruiken. Henk Schurink, manager Bouw- en Winkelinrichtingen binnen de Praxis licht toe.

Om energie te besparen gingen we op zoek naar een toepasbaar systeem dat de veelal nog oude verlichtingsystemen omschakelt naar een hoogfrequentsysteem. Wij kozen voor een systeem dat in de armatuur wordt geplaatst en daarmee een besparing realiseert van ca. 30%. Maar het gaat natuurlijk

niet enkel om maatregelen. We werken ook aan bewustwording van onze medewerkers. Hiervoor hebben wij een maandelijks bulletin en een internetsite in het leven geroepen. Via de website kunnen onze medewerkers de energieverbruiken per maand volgen en energiebesparingsmaatregelen voorstellen voor zijn of haar vestiging. Voor het besparen van energie (gerelateerd aan de meterstanden) en voor ingezonden besparingsideeën krijgt een vestiging punten. De medewerkers van de vestiging die de meeste punten aan het eind van het jaar heeft, winnen een reis naar Berlijn.”

Schurink roept andere ondernemers op ook energie te besparen. “Investeringen in het ombouwen van oude verlichtingssystemen naar hoogfrequentsystemen verdient men, met de huidige energieprijzen, binnen 3 jaar terug. Wees voorzichtig met spanningsverlagingssystemen. De levensduur bij de door ons toegepaste HQI-T lampen verkortte aanzienlijk.”

                                     ***

Energiebesparing mogelijk in alle hoeken van het bedrijf

Optimalisatie bleek voor Stoutenbeek Wooncentrum in Beverwijk het ‘keyword’ te zijn om energie te besparen. “Onze aandacht was allereerst gericht op de verlichting”, aldus Wim Smeekens, Hoofd Facilitaire zaken.

“We hebben alle aanwezige TL-D lampen vervangen door TL-5 buislampen. We maken echter al zoveel mogelijk gebruik van energiezuinige verlichting (spaarlampen, hoogfrequente verlichting, spaarzame tl-verlichting), dus hier lag in eerste instantie niet de echte winst. Daarbij is het belangrijk dat besparingen geen afbreuk doen aan de sfeer en meubelpresentatie. Op dit moment bekijken we de nieuwe generatie energiezuinige lampen voor sfeerverlichting. De meeste winst voor Stoutenbeek lag bij optimalisatie. De luchtbehandelingsinstallatie was niet voorzien van een warmte-terugwinoptie. Daarnaast werden de optimalisatieopties van de ketelregeling en de naregelingen niet volledig benut. Ons installatiebedrijf, Romijnders, heeft hiervoor vervolgens een aantal aanbevelingen gedaan. We voerden ze allemaal door. De aanpassingen aan de werktuigbouwkundige installaties verdienen zich over ca. 30 maanden alweer terug. De terugverdientijd van de verlichting is geraamd op 37 maanden.”

Meer te halen
“Wat ons opviel,” vervolgt Smeekens, “is dat er veel factoren van invloed zijn op het energieverbruik; niet alleen verlichting maar ook verwarming, koeling, luchtbehandeling en ventilatie, elektrische apparatuur, de mate van isolatie, procedures m.b.t. in- en uitschakelen van elektrische apparatuur en zo zijn er nog meerdere te bedenken. Het is dus echt een aanrader om je bedrijf goed door te lichten, op zoek naar besparing. Er is meer te halen dan je in eerste instantie denkt. Om energie te besparen geldt ook de zogenaamde 20-80 regel; met 20% inspanning is als het ware 80% van de mogelijke energiebesparing te realiseren. Doen dus!”

                                     ***

Daglichtkoepels schot in de roos

Bij Office Centre staat energiebesparing centraal. Na het uitvoeren van een energiescan onderzocht de kantoorgroothandel, in samenwerking met een adviesbureau, het besparingspotentieel per vestiging. Hierbij keek zij naar eenvoudig uit te voeren maatregelen met een hoog rendement. De uitkomsten van de scan verwerkte Office Centre in een meerjarenplan.

“Uit het onderzoek kwamen zowel een aantal grote als kleine maatregelen naar voren. Inmiddels zijn vooral de kleinere maatregelen toegepast”, aldus Bram Vermaas, manager technical support Office Centre. “Timers op waterboilers en de neonreclame, inloopverlichting in de toiletten, enz. We bekijken nu de mogelijkheden van daglichtkoepels en van een verwarmings-, koelinstallatie met warmtepompsysteem. We hebben ook nog in onderzoek de zogeheten Solatubes als vervanging van daglichtkoepels. Deze zijn makkelijker te monteren en hebben geen gevolgen voor de constructie van het gebouw. De ruwe schatting is dat we met deze maatregelen 20% besparen op onze energierekening, maar een proef in een nieuwe vestiging met daglichtkoepels laat ons zien dat een hogere uitkomst reëel is!”

Aanrader
“Het zijn vaak de eenvoudige simpele aanpassingen die soelaas bieden. Daglichttoetreding is een eenmalige investering en geeft geen extra onderhoudskosten, maar levert wel een zeer grote besparing op. Tip: neem voldoende tijd om alle mogelijkheden die er zijn te bestuderen.” 

                                     ***

Ook Geestgronden zet in op energiebesparing

Isolatie, verlichting en optimalisatie lijken de key-words voor de Geestgronden om energie te besparen. De instelling voor geestelijke gezondheidszorg in het zuidelijk deel van Noord-Holland vervangt in 2007 zoveel mogelijk lampen door spaarlampen. Verder past zij op het hele buitenterrein LED-verlichting toe en waar mogelijk maakt de organisatie gebruik van energiezuinige hoogfrequente TL-verlichting.

Isolatie
Ook in isolatie ziet de Geestgronden nog genoeg kansen. De locaties en verblijven op het terrein waar nog geen dubbel glas aanwezig is, zullen worden voorzien van dubbel glas. Ook wordt daar waar mogelijk geïsoleerd, onder andere vlieringen en daken van woningen op het terrein. De goedkoopste energiebesparende maatregelen zijn al of worden binnenkort uitgevoerd, denk aan één uur per dag korter ventileren en verlichten, uitschaken nachtventilatie. Daarnaast wordt er nog onderzoek gedaan naar energiezuiniger verwarmen en koelen. Hiervoor wordt een werkgroep samengesteld, bestaande uit stafmedewerkers, hoofd onderhoudsdienst en de adviseur van het installatietechnisch bedrijf om alle energiebesparende maatregelen vorm te geven.

                                     ***

"Energiemaatregelen zijn niet voor jezelf”

Dat steeds meer ondernemers energiebesparingskansen aangrijpen laat ook het autobandenbedrijf Albatros zien. Vanuit de checklist Milieuscore kwam naar voren dat het gebruik van licht-detectiesystemen een rendabele besparing geeft. De bandengigant twijfelde niet en voerde deze maatregel direct door. Ook al was daar via de Wet milieubeheer geen noodzaak toe.

Directeur Michel van de Graaf: “Energiemaatregelen zijn niet alleen voor jezelf. Natuurlijk merk je het in je eigen portemonnee, maar je draagt ook bij aan het verbeteren van het milieu. Daar gaan wij direct voor!”

                                     ***

“Simpele maatregelen met een aanzienlijk rendement”

Tankstation Texaco greep afgelopen periode besparingskansen aan in de verlichting. Zowel in de overkapping als in de gevelreclame is de verlichting vervangen door energiezuinige varianten. Het gevolg is dat de overkapping de pompen nu met 150 Watt per stuk, in plaats van 400 Watt verlicht. Een aanzienlijke besparing, die niet afdoet aan de hoeveelheid lichtopbrengst.

Ook de gevelreclame is verrijkt met zogenaamde powerleds. De ‘ouderwetse’ TL-verlichting is hiermee voor dit station komen te vervallen.

"Deze maatregelen zijn laagdrempelig, maar geven een aanzienlijk rendement. Niet alleen in Beverwijk voeren wij deze maatregelen door, maar door het hele land. Vele beetjes samen geven een flinke totale besparing", aldus Nico Borrius, Technisch coördinator van Boha Oliemaatschappij BV en verantwoordelijke voor onder meer de verlichting van de tankstations.

                                     ***

Meten is weten én energie besparen.

In onze nieuwsbrief besteden we in elke editie aandacht aan bedrijven die maatregelen treffen om energie te besparen. Om tot juiste maatregelen te komen is het belangrijk te weten hoeveel energie je verbruikt. Is het verbruik hoog, dan is stap twee te achterhalen wat hiervan de oorzaak kan zijn en of dit is op te lossen met maatregelen. Het tankstation van de Dekamarkt in Beverwijk constateerde een hoog elektriciteitsverbruik. Uit veiligheidsoverweging was de luifel van het tankstation voorzien van meer dan genoeg lampen. Dekamarkt nam recent het initiatief om voor haar tankstation te onderzoeken wat de meest optimale lichtopbrengst is, zonder concessies te doen aan de veiligheid. “Op basis van de resultaten van dit onderzoek pasten we de verlichting van de luifel aan”, aldus R. Driessen, hoofd bedrijfsbureau van de Dekamarkt. “Een daglichtafhankelijke schakeling zorgt er nu voor dat ’s nachts slechts vier van de acht lampen branden. Met deze maatregel besparen we ca. 20.000 kW per jaar. Een goed voorbeeld dat het interessant genoeg is om kritisch naar het energieverbruik van je bedrijf te kijken.”