Eerst daglicht, dan verlichting met een hoog rendement
Een groot deel van het elektriciteitsgebruik in een utiliteitsgebouw gaat naar de verlichtingsinstallatie.
De eerste stap voor energiezuinige verlichting is gebruik maken van daglicht. Daglicht kan worden binnengehaald via bijvoorbeeld een atrium. Daarnaast kan door het gebruik van HR++ glas een buitengevel tegenwoordig een groter glasaandeel hebben zonder dat het gebouw slecht geïsoleerd is. Daarnaast is het mogelijk om door speciale daglichtsystemen extra zontoetreding te bewerkstelligen.

Een volgende stap voor energie-efficiënte verlichting is het gebruik van verlichting met een hoog rendement. Door het toepassen van spiegeloptiekarmaturen (met een hoge lichtopbrengst per armatuur) en hoogfrequente (HF) voorschakelapparatuur kan dit worden gerealiseerd van. Tegenwoordig kan met een geïnstalleerd vermogen van 8 tot 12 W/m² worden volstaan (e.e.a. afhankelijk van de functie).
 
Een laatste stap voor energiezuinige verlichting is het toepassen van een regelsysteem voor de verlichtingsinstallatie.

Mogelijkheden zijn:

• Centraal aan/uit: De verlichtingsinstallatie wordt centraal aan en uit geschakeld.
• Vertrekschakeling: de verlichting wordt per vertrek geschakeld.
• Veegpulsschakeling: op gezette tijden (bijvoorbeeld rond lunchtijd) wordt de betreffende verlichting via een veegpuls uitgeschakeld.
• Daglichtschakeling of -regeling: een lichtsensor meet de hoeveelheid licht die op het werkvlak valt en past daarop het kunstlicht aan. De sensor kan zowel per vertrek als per armatuur gemonteerd zijn.
• Aanwezigheidsdetectie. Een infraroodsensor detecteert of er in een ruimte beweging is en schakelt de verlichting in zodra iemand de ruimte in komt.

De led verlichting

Steeds vaker blijkt dat LED-verlichting een uitstekende verlichtingstoepassing is. Een LED is een lichtgevende diode. Dit zijn lampjes met zeer geringe afmetingen en diverse kleuren, die inmiddels al voor tal van lichtoplossingen inzetbaar zijn. De voordelen van LED- verlichting is de lange levensduur, gemiddeld zón 100.000 uur. Niet te vergeten is de LED-verlichting zeer energiezuinig.

Spaarlampen

Spaarlampen bestaan al jaren. Iedereen weet inmiddels dat spaarlampen een stuk energiezuiniger zijn dan de gloeilampen. Toch worden de spaarlampen nog zuinig toegepast. Een nadeel van de spaarlamp was dat deze over het algemeen koud licht uitstralen, maar dat behoort nu tot het verleden! De huidige spaarlampen kunnen een groot variëteit in lichtkleuren uitstralen. De spaarlampen zijn 70% energiezuiniger en gaan maar liefst 15 keer langer mee dan een gloeilamp.  

Hoogfrequente TL verlichting

Voordelen van hoogfrequente TL-verlichting is dat het ongeveer 40% energiezuiniger is en dat de levensduur van de TL-buizen minimaal twee keer zo lang is. Een nadeel was dat het vrij kostbaar is om de conventionele TL-buizen te vervangen voor hoogfrequente TL-buizen. Tegenwoordig vallen de kosten voor het vervangen of ombouwen van de conventionele TL-verlichting naar hoog frequente verlichting echter erg mee. Gemiddeld verdient u deze ombouw of vervanging in drie jaar terug.

Daarnaast is er momenteel een ontwikkeling om de buizen te verkleinen (TL5-techniek). TL5-verlichting heeft een enigszins gunstigere lumen/watt-verhouding en bespaart energie. De uiteindelijke besparing is afhankelijk van het project. (de toe te passen armaturen en mogelijke projectie van armaturen in ruimten)

Spanningsverlaging

Spanningsverlaging is vooral interessant wanneer uw verlichtingsinstallatie de eerste paar jaar nog niet aan vervanging toe is. Op het moment dat de verlichting wel moet worden vervangen, dan moet u kiezen voor de Best Beschikbare Techniek (energiezuinige verlichting).

Een spanningsregelaar verlaagt de spanning op de verlichting. Daarmee vermindert het energieverbruik. Door verlichtingsgroepen in uw gebouw te voorzien van een spanningsregelaar, bespaart u zonder uw verlichting verder aan te passen 20% tot 35% op uw elektriciteitsverbruik. Een spanningsregelaar is geschikt voor gasontladingslampen met een conventioneel voorschakelapparaat (VSA) en niet voor gasontladingslampen met een elektronisch voorschakelapparaat (EVSA).

Dit is al interessant voor conventionele verlichtingsgroepen van 10 TL-buizen en meer.

Invloed spanningsverlaging op stroom en vermogen
Door de spanning te verlagen verwacht je dat ook het elektrisch vermogen daalt. Dit geldt echter niet bij alle elektriciteitsverbruikers. Wanneer je bijvoorbeeld de spanning op een computer verlaagt, zal de stroom door de computer toenemen, zodat het elektrisch vermogen alsnog gelijk blijft.  

Waarom geen spanningsverlaging op computers?
Doordat de stroom door de computer toeneemt, neemt ook de stroom in de bedrading in het gebouw toe. De bedrading in het gebouw is ontworpen voor een bepaalde maximale stroom, wanneer u de spanning verlaagt, blijft de maximaal toelaatbare stroom door de bedrading gelijk. Het maximale vermogen door de bedrading gaat hierdoor omlaag (lagere spanning keer gelijke maximale stroom). Doordat het vermogen van computers niet daalt, kunt u dus minder computers op de bedrading aansluiten.  

Wel spanningsverlaging op SON-verlichting en oudere TL-verlichting
Bij bepaalde verlichting (bijvoorbeeld SON-verlichting en oudere TL-verlichting) kunt u wel besparen door de spanning te verlagen. Door spanningsverlaging daalt ook de stroom door de verlichting. Hierdoor is de procentuele besparing op het elektrisch vermogen groter dan de procentuele verlaging van de spanning. De energiebesparing kan door leveranciers van spanningsverlagingsapparatuur goed worden gekwantificeerd. 

Cos-PHI
Door de spanningsverlagingsapparatuur kan ook de “cos Phi” van de verlichting verbeteren. Dit is slechts van belang bij bedrijven die kosten hebben voor “blindstroom” / “blindverbruik” (op de energierekening staan dan kosten per kVA). Cos Phi is het voor- of na-eilen van de stroomrichting ten opzichte van de wisselspanning. Wanneer de sinusoïden van stroom en spanning gelijk lopen (dus niet voor- of na-eilen) is “cos Phi” 1 (maximaal) en de benutting van energie optimaal. Door de “cos Phi” te verbeteren wordt de blindstroom lager (lager aantal kVA’s), zodat ook de kosten voor blindstroom lager worden. Dit is slechts een neveneffect bij spanningsverlagingsapparatuur. 

Al jaren beschikbare technologie
Met de spanningsverlagingapparatuur maakt u op efficiënte manier gebruik van al jaren beschikbare technologie. De apparatuur ontsteekt de lampen met de volledig beschikbare netspanning (gelijk aan de huidige situatie). Nadat de lampen volledig zijn ontbrand, wordt de spanning (voltage) teruggebracht. Hierbij wordt binnen de bandbreedtes gebleven van de energiebedrijven. Lager dan 207 volt wordt in principe niet gegaan. Dit is gelijk aan het niveau, dat gegarandeerd geleverd wordt door de netbeheerders als Essent, ENECO en Nuon.  De lichtinstallatie zal blijven functioneren binnen de normen. Echter het energieverbruik zal afnemen met ongeveer 18% tot 28%. Toepasbaar op zowel TL- als op puntverlichting.

Gemiddelde terugverdientijd

De terugverdientijden variëren van 9 tot 36 maanden. Indien u de verlichting conventioneel voorschakelt en minimaal 3.000 branduren heeft, zal u de investering vrijwel altijd binnen twee jaar terugverdienen. Reeds rendabel vanaf 7 kW aan conventioneel voorgeschakelde verlichting.